W czwartek, 26 marca, w Sejmie RP Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa zajęła się skutkami likwidacji zapożarowanych hałd. Sprawa dotyczy bezpieczeństwa mieszkańców Pszowa, Radlina, Rydułtów i powiatu wodzisławskiego.
Posiedzenie zorganizowano z inicjatywy posłanki na Sejm RP, Gabrieli Lenartowicz, która przewodniczyła obradom. W dyskusji uczestniczyli także przedstawiciele samorządów: Arkadiusz Skowron - członek Zarządu Powiatu Wodzisławskiego, a także burmistrzowie: Piotr Kowol (Pszów), Marcin Połomski (Rydułtowy) oraz Marcin Król, zastępca burmistrza Radlina. Obecność lokalnych włodarzy umożliwiła bezpośrednie przedstawienie codziennych problemów, występujących w gminach górniczych.
Istotnym elementem spotkania były wystąpienia samorządowców oraz przedstawicieli Polskiej Grupy Górniczej i Spółki Restrukturyzacji Kopalń. Zaprezentowano aktualną sytuację oraz skalę zagrożeń wynikających z procesów likwidacji zapożarowania hałd. Wskazano na bezpośredni negatywny wpływ tego zjawiska na jakość powietrza, stan środowiska oraz zdrowie mieszkańców.
W trakcie obrad przeprowadzono szeroką dyskusję z udziałem przedstawicieli administracji rządowej, w tym reprezentantów Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Aktywów Państwowych, Ministerstwa Zdrowia oraz Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Rozmowy koncentrowały się na konieczności doprecyzowania przepisów, poprawy nadzoru nad zwałowiskami oraz wypracowania skutecznych mechanizmów reagowania na zagrożenia.
Wyraźnie wybrzmiało, że problem hałd wykracza poza kwestie środowiskowe, obejmując również aspekty społeczne i zdrowotne. Zaznaczono potrzebę skoordynowanych działań na poziomie rządowym i samorządowym oraz realnego wsparcia dla gmin górniczych, których mieszkańcy ponoszą konsekwencje wieloletniej działalności przemysłowej.
Samorządowcy zgłosili konkretne postulaty, dotyczące:
1. Szczegółowych badań powietrza pod katem wpływu hałd na jego jakość oraz koksowni w Radlinie (czy niska emisja?).
2. Badań przesiewowych dzieci pod kątem wpływu na zdrowie - choroby onkologiczne i choroby dróg oddechowych na terenie: Pszowa, Radlina i Rydułtów (PM 2,5 oraz benzo(a)piren).
3. Rekultywacji definitywnej lub wybrania hałd na zakończenie działalności przedsiębiorstwa wydobywczego oraz zapewnienia w ustawie o górnictwie środków finansowych na rewitalizację terenów poprodukcyjnych z naciskiem na hałdy.
4. Stworzenia systemu odszkodowań dla mieszkańców za zapylenie gospodarstw domowych.
Zwrócono uwagę na zaangażowanie tych posłów, którzy uczestniczyli w obradach do ich zakończenia, wsłuchujących się w głos przedstawicieli regionu dotkniętego problemem. Istotną rolę odegrała też posłanka Gabriela Lenartowicz, podejmując inicjatywę zorganizowania posiedzenia sejmowej komisji oraz sprawnie i rzeczowo prowadząc dyskusję.
Wyrażono nadzieję, że posiedzenie komisji stanie się ważnym krokiem w kierunku systemowego rozwiązania problemów związanych z terenami górniczymi i pogórniczymi. Za kluczowe uznano przełożenie wniosków z debaty na konkretne działania legislacyjne i wykonawcze, które realnie poprawią bezpieczeństwo oraz jakość życia mieszkańców.
